Arun Gandhi bij EMMA

24 May 2009 door Martien

Ontmoeting met Arun Gandhi op 21 mei bij EMMA organisatie in Utrecht
door Erwin van der Bij

Donderdag, 21 mei 2009, 12.20 uur. Hemelvaartsdag. Ik sta op het perron van het NS Station van Apeldoorn. De trein zou vertrekken om 12.27 uur. Echter op de borden zie ik 12.57 uur staan. Vreemd, maar ik begrijp dat dit ten gevolge is van de recente aanrijding van een trein met een auto in de buurt van Teuge.

Om 14.00 uur zou een evenement in Utrecht beginnen waar Arun Gandhi zou spreken. Het is altijd een wens van mij geweest om iemand te ontmoeten die Mahatma Gandhi heeft ontmoet. Deze gelegenheid doet zich nu voor en wel in Nederland, heel dichtbij en nog wel met de kleinzoon van Mahatma Gandhi. Wat een unieke mogelijkheid!

De verlate trein maakt me zenuwachtig. Kom ik nog wel op tijd? De trein van 12.57 uur vertrekt redelijk op tijd, maar dan dichtbij Amersfoort stopt de trein. De trein blijft zeker zo'n 5 a 10 minuten staan. Ik kijk op mijn horloge en zie dat ik het niet ga redden om er om 14.00 uur te zijn. De lezing van Arun Gandhi begint echter om 14.30 uur, dus dat stelt me nog enigszins gerust. Dat moet haalbaar zijn.

Eenmaal aangekomen op Utrecht Centraal, zet ik er een flink tempo in om niet al te laat te komen. Het is rond 14.20 uur dat ik aankom bij het gebouw van de EMMA organisatie. Bij een bezoek van Arun Gandhi zou je kunnen denken dat dit plaatsvindt in een groot gebouw met heel veel mensen. Het gebouw van de EMMA organisatie is echter niet zo groot en het aantal mensen (ca. 30 a 40 belangstellenden) is niet zo groot. Wetende dat Arun Gandhi ook voor grote hoeveelheden mensen en in grote zalen heeft gesproken, is het dan niet van grote klasse dat hij ook gewoon komt bij evenementen zoals vanmiddag?

Ik schrijf me in als deelnemer en bekijk de mooie Gandhi tentoonstelling van het Vredesmuseum. Als ik zo naar de panelen kijk, komt ineens uit een deur die ik nog niet had opgemerkt Arun Gandhi. Ik herken hem direct en geef hem een hand en zeg dat zijn grootvader een enorme inspiratiebron is voor mij. Prachtig, mijn dag kan al niet meer stuk!

Rond 15.30 uur begint het evenement en om ca. 16.00 uur begint Arun Gandhi met zijn betoog. Zijn eerste woorden raken mij direct: "I don't know if I deserve it" (ik weet niet of ik dit verdien). Het geeft een bescheiden houding aan die hij ook deze hele middag zou laten zien. Niet een betweter die de mensen wel eens zal gaan vertellen hoe zij moeten leven. Nee, bescheiden vertellen wat hij geleerd heeft van zijn grootvader en hoe hij dat in de praktijk heeft gebracht.

In zijn betoog geeft hij aan dat we op dit moment leven in een "Culture of Violence" (cultuur van geweld). Arun Gandhi (en velen met hem) wil toe naar een "Culture of Nonviolence" (cultuur van geweldloosheid). Hij wil de boodschap van "nonviolence" zo veel mogelijk uitdragen in de wereld. In dat kader kun je ook zijn bezoek aan Utrecht zien.

Geweld is niet de natuur van de mens. Waarom zouden we bijvoorbeeld anders een leger hebben om te leren hoe we elkaar geweld aan moeten doen? De mens is van nature goed! "Nonviolence" is een manier van leven en niet een manier van actievoeren, geeft Arun heel duidelijk aan. Bij geweld moeten we niet alleen denken aan fysiek geweld, maar ook aan passief geweld, zoals elkaar niet respecteren, doodzwijgen, denigreren, negeren, etc.

Arun wil ons deze middag 3 lessen meegeven om aan "nonviolence" in jezelf te werken en die hij van zijn grootvader heeft geleerd.
Beheers je boosheid

Er is onderzocht dat 87% van alle geweld ontstaat uit boosheid. Als je bemerkt dat er boosheid in je opkomt, geef dan niet direct toe aan die boosheid. Probeer je boosheid te kanaliseren, zoals ook electriciteit in banen wordt geleid, zodat het tot zegen kan zijn voor ons.

Een manier die Arun gebruikt is het schrijven in een zogenaamd "anger journal" (boosheids dagboek). Als je voelt dat je boos wordt , schrijf dan in je boosheids dagboek de oplossing om het probleem waarom je boos wordt op te lossen en breng dit in de praktijk. Arun pleit er ook voor om kinderen tijdens hun gehele schooltijd lessen in "anger management" (boosheids management) te geven.
Herken het geweld in jezelf

Arun schetst een verhaal uit zijn jeugd toen hij bij zijn grootvader in India woonde. Op een dag liep Arun van school naar huis. Hij had al heel lang een klein potloodje en hij vond het wel tijd dat hij van zijn opa een groter potlood zou krijgen. Hij gooide het potloodje weg in de hoop dat hij van zijn opa een groter potlood zou krijgen.

Toen hij het vertelde aan zijn grootvader kreeg hij niet een groter potlood, maar werd hij overstelpt met allerlei vragen. Zijn opa vond dat hij het potloodje dat hij had weggegooid moest gaan zoeken en het hem terugbrengen. Was het weggooien van het potloodje niet de natuur geweld aan doen? Uit de natuur is er iets tot je beschikking gesteld en je gooit dit achteloos weg, waarmee je een stuk van de natuur verspilt. En als je i.p.v. dat kleine potloodje een groter potlood zou nemen, is dat dan ook niet geweld tegen de mensheid? Ontneem je de mensen dan niet een stuk van de natuur wat zij hadden kunnen gebruiken?

Er zijn verschillende soorten geweld. Fysiek geweld en passief geweld. Arun kreeg de les om van elke dag zijn belevenissen in een soort stamboom van geweld te tekenen. Elk stukje geweld, passief of fysiek, is vaak weer een gevolg, van een ander stukje geweld. Dit moeten we leren zien in onszelf. Alleen als we dit zien en erkennen kunnen we onszelf veranderen tot geweldloosheid komen.

Arun geeft aan dat ook het huidige rechtssysteem er niet op gericht is om mensen tot geweldloosheid te laten komen. In een gevangenis wordt mensen niet geleerd om geweldloos te worden. Ons rechtssysteem is gericht op gerechtigheid en straffen.
Relaties en afhankelijkheid

In deze tijd van individualisering denken we nog wel eens dat we onafhankelijk van anderen iets kunnen doen. "Ik doe waar ik zin in heb" of "Dat moet toch kunnen" zijn veel gebezigde uitspraken. Met relaties hebben we wel eens de gedachte: "wat wordt ik er beter van?"

Arun geeft heel duidelijk aan dat wij allemaal met elkaar verbonden zijn en dus niet onafhankelijk zijn. Wat ik doe, heeft gevolgen voor de ander! We moeten elkaar ten diepste respecteren.

Op een gegeven moment begint Arun over religies te praten. Hij haalt een voorbeeld aan over wat zijn opa hem heeft verteld. Een aantal mensen die vanaf de geboorte blind waren werd gevraagd om een olifant te beschrijven aan de hand van wat zij voelen.

Een blinde stond bij de poot van de olifant. Hij zei dat de olifant op een stam van een boom leek. Een andere blinde zat op de rug van de olifant en gaf aan dat de olifant op een hard stuk tapijt leek. Weer een andere blinde stond bij de slurf en hij zei dat de olifant op een grote slang leek.

Zo had een ieder zijn eigen waarheid, maar niemand de gehele waarheid. Samen kunnen zij wel tot een beter beeld van de olifant komen. Zo vergeleek hij ook de diverse religies. Elke religie heeft zijn eigen waarheid, maar niemand kent de gehele waarheid. Echter samen, krijgen we wel een beter beeld. Wij hebben elkaar hard nodig!

Arun Gandhi kwam er regelmatig op terug: verandering begint bij jezelf; "nonviolence" begint bij jezelf, vrede begint bij je zelf. De zoutmars van zijn opa was niet een groots opgezette organisatie. Nee, Mahatma Gandhi, begon met zo'n 7 a 10 mensen te lopen en te lopen zonder dit vooraf te organiseren. Toen de mensen hem onderweg vroegen waar hij mee bezig was en waarom, sloten ze zich bij hem aan, waarop uiteindelijk miljoenen mensen in de mars gingen meelopen.

"Be the change you want to see" zei Mahatma Gandhi en hij leefde dit helemaal voor. Hij was niet de leider die van alles regelde en zei: "Als jij dit doet en wil jij dat doen, etc." Nee, hij was een leider die voordat hij maar iets vroeg van iemand dit eerst zelf wilde voorleven. Hij was de eerste die neergeknuppeld zou worden, de eerste die in de gevangenis zou komen, etc. Hij ging in het lijden voorop. Arun tracht in zijn leven ook dit uit te dragen.

"There are no enemies" (er zijn geen vijanden) en "We don't fight them, but we want to transform them" (we vechten niet tegen ze, maar we willen ze van gedachten veranderen).

Dit zijn mijn belevenissen van deze dag.

Erwin van der Bij, 24 mei.